Waarom? Waarom niet ...

De film 'Dakloze Herinneringen' hoeft alleen nog maar gedraaid te worden … er zal worden vastgelegd hoe de schrijver Frans L te Z uit de koffer met de naam, de militaire rang en het legernummer van zijn vader oude papieren en foto's tevoorschijn haalt … “Dat stamboek van mijn vader,” zegt de schrijver, “Dat kan mijn broer toch scannen en naar mij mailen, dan druk ik het bij mij thuis af en desnoods maakt ik het Nieuw Echt in Photoshop. Dat ziet geen hond.” “Het is ook niet de bedoeling dat er honden naar de film kijken,” zeggen de filmmakers … De schrijver is ijdel genoeg om zich op de film te verheugen en hij neemt zich voor om in bijzijn van de camera uitspraken te doen die hem de Nobelprijs voor de Literatuur en waarom dan ook niet voor de Vrede zullen opleveren, tegelijkertijd denkt hij met afgrijzen aan het televisieprogramma dat hij ooit met muzikant/schrijver Ernst Jansz gemaakt heeft. Opnamen van dat programma zijn bewaard gebleven en uitgever Franc Knipscheer heeft er plezier in met een zekere regelmaat die opnamen voor publiek te tonen. Men ziet een hoogst aimabele Ernst Jansz tegenover een welhaast chagrijnige Frans L die zich achteraf ergert aan zijn eigen slecht bijgeknipte snor, aan zijn gefronste wenkbrauwen en aan het staccato van zijn stem … “O ja, bedenk ook even wie jij voor de camera wilt vertellen waarom je voor het eerst van je leven naar Maluku gaat en bel me op zodra je dat weet.” “Doe ik,” zegt de schrijver. Maar hij denkt ook “Krijg toch de tering met je kolere-film … Vertellen? Waarom ik? Naar Maluku? Ga? Voor de Camera? Voor de? Godvergeten? Camera?” … Waarom de schrijver gaat? Men heeft daar geen eenduidig antwoord op. Waarom de schrijver pas nu gaat, nu hij al bijna 57 is, nu hij, staande op een legerkist van zijn vader, het pensioenschip aan de horizon kan waarnemen (“Pensioen? Zei je dat echt: 'pensioen'? Die paar centen per jaar die je overhoudt aan dat baantje op de universiteit waar je werd weggestuurd omdat je net iets te vaak in de armen van de kater in bed bleef liggen terwijl de plicht luidkeels om je riep?”) … dat blijft allemaal nog in het ongewisse … Wel is gaandeweg duidelijk geworden waarom men niet wilde/kon/durfde te gaan … men ging niet omdat men het recht daartoe verspeeld meende te hebben … Men had de vader terug naar huis, naar Porto op Saparua moeten brengen. “Zo, ben je daar? En waar is je vader? Waarom heb je je vader niet meegebracht? O, die is dood? Die is gestorven in het ziekenhuis van Lorrig Leerdam? Aan heimwee, aan wrok? En jij dan? Had je die man niet kunnen troosten?”

Minder dan vier weken

'Militairen op weg naar huis'

De magische grens is gepasseerd, het duurt geen vier weken meer voordat Garuda Vluchtnummer GA 089 van Amsterdam Airport met bestemming Jakarta zal opstijgen. Aan boord van het toestel de schrijver Frans L en zijn jongste zoon die, vergezeld van een camerateam op weg zullen gaan naar Porto op het Molukse eiland Saparua … Nu het geen vier weken meer duurt, nu de reis geboekt is, nu men met Geliefde bij de HEMA in Nijmegen een 'best wel aardige' zomerbroek heeft gekocht en bij V &D zomaar een alleraardigst colbertjasje voor maar € 29,00 heeft aangeschaft en nu men eigenlijk ook wel zin heeft om bij de ANWB een o zo handige knijpkat te kopen, nu heeft het geen zin meer om nog langer uitvluchten te verzinnen. Men gaat gewoon, men laat een 15-jarige dochter in Nederland achter die in die zes weken dat men weg is waarschijnlijk in evenzovele sloten plus 1 tegelijk zal lopen, maar het meisje kan zwemmen en het meisje staat ook nog eens discreet onder curatele van twee Enorme Broers, die desnoods het Lot te lijf gaan als Klein Zusje dat van hen verlangt. Men gaat en men zal bij aankomst in het Voorouderlijk Heiligdom genezen raken van het schuldgevoel dat men al jaren koestert tegenover de Vader die graag gezien had dat zoonlief hem, de verdoolde, de afgedankte militair van het onvolprezen KNIL naar huis had teruggebracht.

Salsa en Samba

Dankzij het groots aangekondigde Salsa- en Sambafestival in Nijmegen kom ik tot het verhelderende inzicht dat ik geen flauw benul heb van wat Salsa of Samba zou kunnen, willen of moeten zijn …Het blijkt, heel anders dan ik altijd gedacht heb, allemaal niet zo veel te maken te hebben met het carnaval in Rio de Janeiro …  “Denk je dat dit nog iets meer gaat worden dan alleen maar een heleboel kabaal?” vraag ik, maar Geliefde heeft er ook geen vertrouwen in waarna wij besluiten de rest van de warme nazomerzondagmiddag met de krant, met een hapje en een drankje door te brengen in het Thiemepark … Het is uit een zeker gevoel van medelijden met die fraai uitgedoste jongens en meisjes met hun slaginstrumenten, die heus wel de intentie hebben het Nijmeegse publiek te vermaken, dat ik geen gedachte wijd aan de stelling dat Salsa en Samba wellicht wat lastig te hanteren zijn voor mensen die niet in Latijns Amerika geboren zijn. Daar kunnen die mensen helemaal niets aan doen, maar wellicht is er iemand in de naaste omgeving die zo’n trommelmepper een keer apart kan nemen … “Heb ik je al eens verteld dat jij een wereldgozer/wereldwijf bent , vooral als je er zo eh, gekleed bij loopt … Maar eh, Salsa en Samba, weet je nou echt zeker dat dat ooit iets wordt met dat – zeg maar – geheel ander ritmegevoel van jou … Eerlijk zeggen, huilen mag ook … "

Gevoelige Kwestie

'Kut-kabeltje'

Seng o … dia moesti di labrak – het bleken toverwoorden … Had de Landgenoot uit Verre Molukse Landen eerst nog plechtige woorden uit weinig verkende uithoeken van Van Dale tot zijn beschikking, waarmee hij dacht mij in de Gevoelige Kwestie tegen te kunnen spreken, opeens had ik hem tijdens die gezellige ontmoeting, midden in het dorp, met een verbaal duwtje terug in die wondere wereld van de Molukse woonkampen waar Vaders Woord Wet is … “Houd op man, je moet hem voor z'n bek slaan”, dat in het Malajoe zeggen en opeens straalt Meneer de gesprekspartner … “Nee man, idioot. Slaan, dat gaan we niet meer doen,” sprak Landgenoot maar in zijn ogen zag men het intense verlangen naar argumenten die dat feestelijke slaan zouden kunnen rechtvaardigen. “Jij niet, nee. Jij bent zijn chef. Weet je wat, dan doe ik het voor je.” Landgenoot begon plezier te krijgen in het geval en hij troonde me mee, enkele cruciale stappen weg van de winkelingang waar ieder moment het gedroomde slachtoffer kon opduiken … “Dus je had alleen die kassabon niet meer.” “Nee, maar die idioot kan dat toch zo nakijken, die randdebiel heeft me die dag ervoor zelf geholpen. Waarom heb je die straathond eigenlijk aangenomen? Ik hield me rustig, want ik weet ook wel dat jij zijn chef bent. Daar komt maar praat van.” Landgenoot staarde met getuite lippen voor zich uit en hij wiegde in gedachten verzonken met hoofd en schouders. Hij zag waarschijnlijk de beelden terug van die keer dat hij – met zijn 1 meter 65 – de boomlange portier van Dancing De Nieuwe Lichting naar de EHBO sloeg, waarna wij ons daar voortaan naar hartelust mochten laven aan cola, Pall Mall en Leuke Meisjes … “Oké,” zei hij. “Wat voor klein kut-kabeltje – godsamme zeg – moest je ook alweer hebben? Regel ik voor je. Molukkers? Altijd gezeik … ”

Aan de Bondscoach

Waar Echte Mannen van dromen

Voor de bondscoach vrouwenvoetbal is een mooie taak weggelegd in de amateursector, want daar lopen sneue mannen, kereltjes, bejaard geboren wijsneuzen rond die zich trainer van het Ajax van Cruijff, Neeskens en Rep, het Ajax van Litmanen, de broertjes de Boer, Rijkaard en Kluivert (*) wanen. Daar lopen dikbuikige gemankeerde potloodventers in obsceen strakke trainingspakken rond, die het liefst het door 'Leuk, Blond en Langbenig' versmade geslacht zouden willen laten slingeren, maar omdat Justitie daar wettige bezwaren tegen maakt bedenken de Vieze Mannetjes andere methodes om de meisjes het leven van 'cool chillen' behoorlijk zuur te maken … Zelf kunnen de parmantige dikzakken alleen nog maar de afstand tussen de deur van de kantine en de bar in sullige slakken-sprint afleggen, maar om de twijfels rond hun viriliteit bij voorbaat weg te nemen mogen de Vé-Em-metjes op het trainingsveld graag laten zien hoe geweldig zij die derde bal nog wel oneindig lang kunnen hooghouden, hoe zij volgens het boekje van Wiel Coerver kunnen kappen en draaien … En als de meisjes ooit het Eerste van FC Barcelona willen halen dan zullen ook zij de tegenstander de bal technisch verantwoord 'tussen de benen' moeten kunnen spelen, ook al kunnen de meisjes de bal nog niet lekker aannemen en strak trappen … Het zal de neutrale toeschouwer overigens opvallen hoe graag het Vé-Em-metje dat 'tussen de benen' over het veld laat schallen … Het is aan de bondscoach vrouwenvoetbal om daar eens flink het castreermes in te zetten. “Jij, Vé-Em-metje, jij hebt aan één bal dus meer dan genoeg … ” Zo zou de boodschap moeten luiden.

(*) Patrick Kluivert werd ooit bij de jeugd van ASV Schellingwoude getraind door niemand minder dan Jos Knipscheer. In een latere fase van zijn veel te korte leven (1945-1997) nam Jos Knipscheer het als uitgever op zich de Patrick Kluiverts van de Letteren naar het podium te begeleiden.

Inkopen doen

Opslagcapaciteit 160 GB

Voor € 289,99 (€ 243,69 excl. BTW) koopt men op een heel gewone donderdag een netbook van het merk Asus – Model 1001PX-BLK0768, Processor-kloksnelheid 1650 Mhz, Intern Geheugen 1024 MB, Beeldschermdiagonaal 10,1 '', Ingebouwde camera … Niet dat men in Porto of elders op Saparua over een internetaansluiting kan beschikken, maar men kan er veel, heel veel foto's op kwijt, want de opslagcapaciteit bedraagt maar liefst 160 GB … En hoe komt men dan aan al die foto's? Die maakt men zelf en daartoe schaft men op diezelfde doodgewone donderdag een Panasonic Tz8 aan voor slechts € 245,00 en betaalt men wat bij dan krijgt men er tegen een totaalbedrag van alweer € 289,00 een tasje en een accessoire bij, dat er voor zorgt dat men met datzelfde toestel filmpjes kan maken … Om ervoor zorg te dragen dat men goed door de lens kan turen bestelt men bij de opticien twee gloednieuwe contactlenzen, waar de zorgverzekeraar heel graag aan meebetaalt … Dat mag ook wel, want sinds men voornemens is naar het voorouderlijk dorp af te reizen heeft men nauwelijks meer last van de rug en het is vanwege die rug en de onvermijdelijke kosten fysiotherapie dat men die heel erg dure verzekering bij zorgverzekeraar heeft afgesloten, dus dan mag zorgverzekeraar wel voor iets anders betalen …

Geachte Commissie

Bart van der Leck - De Zieke

Soms ontkomt men er niet aan … “Geachte Commissie, Kunst vindt uiteraard een basis in kinderlijke verwondering.” Gewichtig doen over Kunst, terwijl men Kunst alleen maar kan maken en inhaleren … Gewichtig doen over het enige alternatief voor de godsdienst tegenover Onbeduidende Maar Wel Zeer Belangrijke Dames en Heren die met gekromde klauwen de Goed Gevulde Subsidieknip gesloten houden en die, als het tegen zit, bij het zien van non-figuratieve topstukken de ergerlijke burgermansuitdrukking 'wel apart' uit de platte muts toveren … Het balloterende tuig dat men strelen moet met amper uit de strot of uit de pen te wringen betogen over 'maatschappelijke relevantie' (“Revelantie is ook goed hoor, da's toch ook goed voor vier lettergrepen … even tellen … ja, doe maar …” ) en/of 'artistieke meerwaarde' … Natuurlijk is er in zo'n commissie sprake van geteisem, dat literair consumptief niet verder komt dan Baantjer, Mulisch of als het echt tegenzit Ronald Huilebalk Giphart en dat de kinderen ter adoptie bij Jeugdzorg inlevert als die Bukowski lezen … Ontspoorde idioten die stiekem in de auto naar Frans Bauer luisteren, die een seizoenkaart PSV hebben en die blikken erwtensoep meenemen op vakantie naar Florence of Bratislava, die moet men ervan zien te overtuigen dat dit land gezegend is met Grandioze Grootse Beeldend Kunstenaars van Molukse afkomst die die afkomst nooit zullen verloochenen, maar die niet door Meneer/Mevrouw de Voorzitter in een eng klein 'Moluks' hokje gepropt wensen te worden … “De Kunstenaar kan van Molukse afkomst zijn, Excellentie, maar de Kunst is universeel.” 'Universeel', weer zo'n woord dat men op de hurken zal moeten uitleggen … En dan zullen we vanwege de gemoedsrust maar geen gedachte wijden aan Landgenoten uit Verre Molukse Oorden die helemaal niets hebben met topstukken, 'die hun kind van drie' met viltstift en met pindakaas aan de vingers ook zou kunnen vervaardigen, maar zich opeens Trots verklaren als onderzoek van Justitie, op verzoek van het Ministerie voor Etnische Oorlogsvoering, heeft uitgewezen dat de maker via de zwager van zijn buitenechtelijk verwekte achternicht een klein druppeltje Moluks bloed door de aderen heeft stromen … Maar ja, onverschrokken voorwaarts, dat moet het motto zijn.